FLAŞ HABER

Almanya’da taban fiyat tartışması

Almanya’da üç sendika üç de patron temsilcisinin bulunduğu, başkanlığını bir bilim insanın yaptığı minimum fiyat komitesi yalnızca yüzde 3,4 artışla minimum fiyatta 41 centlik artırım önerince tartışma alevlendi.

Almanya’da taban fiyat tartışması

Almanyada taban fiyat tespit kurulu yüzde 3,4 artırımla, 1 Ocak 2024’ten itibaren geçerli olmak üzere saatlik minimum fiyatta 41 cent artırım önerdi. Buna nazaran önümüzdeki yıl başından itibaren taban saat fiyatının 12,41 euro olması bekleniyor. Komitenin teklifine nazaran ikinci etapta da tekrar tıpkı ölçüde artış yapılarak 1 Ocak 2025’ten itibaren minimum fiyat 12,82 euro olacak.

Almanyada 2015’te yürürlüğe giren genel minimum fiyat, federal hükümetin beş yıllığına görevlendirdiği ve dokuz üyeden oluşan bir minimum fiyat komitesi tarafından belirleniyor ve öneriliyor. Federal hükümet de önerileni kararname çıkararak yürürlüğe koyuyor. Prensipte şahsen hükümetin taban fiyatı yükseltme yetkisi bulunmuyor.

Ancak geçen sene, iktidarda olan Toplumsal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Hür Demokrat Parti’den (FDP) oluşan üçlü koalisyon bir istisna yaparak o vakit 10,45 euro olan minimum fiyatı bir seferde 12 euroya yükseltmiş; patron tarafı bunu “ücret tespitine müdahale olarak” niteleyip eleştirmişti.

Asgari fiyat tespit kurulunda oy sahibi olan üç sendika yetkilisi ile üç patron tarafı temsilcisi, üç de oy hakkı bulunmayan bilim insanı yer alıyor. Kurula başkanlık eden bilim insanı kişi, personel ve patron tarafının uzlaşı sağlayamaması halinde devreye giriyor ve takdir yetkisini kullanarak teklif saptanmasını sağlayabiliyor. Kurulun tarihinde birinci kere 13 saat süren uzun oturuma karşın tarafların bu sefer uzlaşı sağlayamaması, bunun üzerine komite liderinin inisiyatif kullanıp teklifte bulunması sendikaların yansısına neden oldu.

Saatlik minimum fiyat 14 euro olsun talebi

Almanya’da taban fiyat kurulu, Ukrayna savaşıyla başgösteren ve son olarak yüzde 6’ya düşen, ülke için epey yüksek sayılan enflasyonun gölgesinde yapıldığından bu sefer oturumun çekişmeli geçeceği kestirim ediliyordu. Öteki yandan şimdiye dek patron ve sendikalar ne olursa olsun uzlaşı sağlamayı başarmıştı.

Sendikalar, kurul tarihinde birinci sefer yaşanan ve onaylamadıkları halde, kabul edilen teklife karşın kelam konusu organın varlığını reddetmezken ortak açıklamalarda bulundu. Kelam konusu sendikalar, son bir yılda yaşanan rekor enflasyon nedeniyle genel taban fiyatın en azından 13,50 euro olması gerektiğini savunuyor. Pek çok toplumsal kuruluş ve iktisatçı ile ekonomist ise taban saat fiyatının 14 euro olması gerektiği görüşünde.

Sendikalardan tepki

Almanya’da taban fiyat tespit kurulu genelde toplu kontrat müzakerelerinde kaydedilen artışı baz alıyor. Lakin toplumsal yardım kuruluşları ve sendikalar, son bir yıldır görülen inanılmaz enflasyon nedeniyle toplu kontratlarda kaydedilen ortalama yaklaşık yüzde 3 artışın kâfi gelmeyeceğini vurgulayarak daha güçlü bir artırım talep ediyordu.

İşveren tarafı fiyat artışının kendileri için sarfiyat kaleminde olduğunu vurgulayıp, artan güç sarfiyatları ve hammadde fiyatlarına bir de emekçi fiyatlarının eklenmesi halinde istihdam kaybı yaşanabileceğini yahut pek çok işletmenin Almanya’yı terkedebileceği tarafındaki açıklamalarıyla karşılık verdi.

59154620 403
Stefan KörzellFotoğraf: Soeren Stache/dpa/picture alliance

Alman Sendikalar Birliği (DGB) İdare Şurası üyesi Stefan Körzell, bu kere daha evvel olmayan bir tavırla patron tarafının kendi taleplerini kabul ettirmek için bilhassa bastırdığını söyleyerek eleştirdi. Körzell’e nazaran patron hala, hükümetin komitesi devre dışı bırakarak 2022’de bir defaya mahsus taban fiyatı 10,45’ten 12 euroya yükseltmesini hazmedemedi ve retçi tavrıyla buna misilleme yapıyor. DGB temsilcisine nazaran 12,41 ve ardından yürürlüğe girecek 12,82 euro saat fiyatı ile Almanya’da genel minimum fiyata çalışan yaklaşık 6 milyon personel önümüzdeki iki sene zarfından peşpeşe gerçek fiyat kayıpları yaşayacak.

Almanyada genel taban fiyat, büyük oranda bayanları, göçmenleri ve eski Doğu Almanya topraklarındaki kimi çalışanları etkiliyor.

Komisyon Lideri Schönefeld: Patronun planlama garantisi olacak

Asgari fiyat tespit komitesine başkanlık eden Christiane Schönfeld, pek çok ihtimalin ve teklifin konuşulduğunu fakat talepler ile tekliflerin ortasında uçurum olduğunu gördüklerini söyledi. Alınan 41 centlik artış kararıyla en azından şirketlerin yakın periyoda dair planlama teminatına kavuştuğunu savundu.

Almanya’da işletmeler ise bilhassa son bir yıldır artan güç ve hammadde fiyatları ile tedarik zincirindeki aksamalardan şikayetçi.

Almanya Toptancılar Birliği (BGA), saatlik taban fiyata yapılan artırımı “ölçülü” diye niteledi. BGA, “Unutulmasın ki şu periyot ekonomik olarak bir resesyon içinde bulunuyoruz” hatırlatmasında bulundu.

Çalışma Bakanı Heil teklifi uygulamaya geçireceklerini duyurdu

Almanya Çalışma Bakanı Hubertus Heil, saatlik taban fiyat teklifinin bütün üyelerin onayıyla alınmamış olmasından duyduğu üzüntüyü lisana getirdi. “Bazılarının daha fazla artış istemiş olmasını anlıyorum” diyen Heil, hükümetin kendisinin yasal düzenlemeyle taban fiyatı değiştirmesinin olağan koşullar altında mümkün olmadığını, aksi halde taban fiyatın artık olduğu üzere 12 euroda kalacağına dikkat çekerek, kurulun teklifini kararnameyle yürürlüğe koyacaklarını kaydetti.

64418189 403
Hubertus HeilFotoğraf: Fabian Sommer/dpa/picture alliance

Genel minimum fiyat uygulaması 8,5 euro ile başladı

Almanya’da genel taban fiyat uygulaması 2015 yılında ülkedeki fiyatların aşağı çekilmesini engellemek emeliyle 8,5 euro ile yürürlüğe girdi. O vakitten bu yana yalnızca geçen yıl hükümet bir keze mahsus olarak istisnai halde mevcut minimum fiyatı büyük bir sıçramayla 10,45’ten 12 euroya yükseltti. Onun öncesinde artışlar sendika ve patron tarafının temsil edildiği taban fiyat komitenin teklifiyle yapılıyordu.

Hükümetin beş yıllığına görevlendirdiği ve sendika ile patron temsilcileri ve bilim insanlarından oluşan tespit komitesi fiyat artışına ait teklifini iki yılda bir yapıyor. Federal Hükümet, kurulun teklifini çıkarılan kararname ile yürürlüğe koymakla yükümlü.

2015 yılında genel taban fiyat uygulaması bilhassa Toplumsal Demokratlar’ın bastırmasıyla yürürlüğe girmeden evvel de olumsuz senaryolar çizilmiş, Almanya’nın yabancı şirketler ve yatırımcılar için cazibesini yitireceği, Alman şirketlerin Avrupalı, bilhassa de Doğu Avrupalı rakipleri karşısında zayıflayacağı ileri sürülmüştü. Ayrıyeten genel minimum fiyat uygulamasıyla pek çok şirketin iflas edeceği ve işsizliğin artacağı da argüman edilmişti.

Ancak taban fiyat komitesi, yürürlüğe girdiğinden bu yana genel taban fiyatın minimal derecede olumsuz tesir ettiğini açıkladı ve son araştırmalara nazaran “minijob” diye isimlendirilen yarı vakitli işlerin azaldığını tespit ettiklerini ve istihdam üzerinde de şimdiye kadar genel taban fiyatın olumsuz tesirinin görülmediğini duyurdu.

Asgari fiyat neye nazaran tespit ediliyor?

Asgari fiyat tespit komitesi, hükümete yaptığı öneriyi belirlerken, bütün şartları gözönünde bulundurarak çalışanların en az ne kadar kazanması gerektiğini, adil ve rekabetçi ortamın hangi minimum fiyatla korunabileceğini ve bunlar olurken de istihdamın tehlikeye girmeyeceğini gözetmekle yükümlü.

2024 sonu prestiji ile Almanya’da da, Avrupa Birliği’nin taban fiyat düzenlemesi hayata geçirilmek zorunda. Buna nazaran de Almanya’da tam vakitli çalışan birinin brüt çıkarının ortalamasının yüzde 60’ı minimum hudut olarak tanımlanıyor. Bu da Almanya’da taban fiyatın 14 eurodan daha yüksek olması manasına geliyor.

Almanya Çalışma Bakanlığı’nın hesap sistemine nazaran 12 euro minimum saat fiyat kazanan ve haftada 38,5 saat çalışan birinin eline geçen aylık brüt maaş 2 bin 2 euro. Taban fiyatın 12,41 olmasıyla alacağı brüt aylık maaş ise 2 bin 69 euro olacak.

Avrupa istatistik Ofisi Eurostat bilgilerine nazaran 2020 yılında Almanya’da minimum fiyata çalışan bir kişinin aylık brüt maaşı bin 584 euroydu. Fransa’da taban fiyatla çalışan bir personel bin 539,40 euro, Türkiye’de ise 440,20 euro kazanıyordu.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ