web site script satış
web site script satış

Murat Şevke: Amacım İlah ile insan münasebetini irdelemekti

Murat Şevke ile Soyut Sahne’nin yeni oyunu “Ket”i konuştuk. Şevke, “”Ket”, anlayışımızı anlatmak için elimizdeki büyük bir fırsattı ve biz de bunu her açıdan değerlendirdik.” dedi.

Soyut Sahne’nin ve Murat Şevke’nin birinci oyunu olan “Ket”, dönemin yeni oyunları ortasında yer alıyor. Oyuncuları ortasında Demircan Güler, Ercan Tetik, Ömer Murat Kıraslı’nın olduğu oyun, 2023 Yeni Tiyatro Mecmuası Emek ve Muvaffakiyet Ödülleri’nde Yeni Tiyatro Teşvik Ödülü’nün de sahibi oldu.

“Ket” izleyicileriyle yeni dönemde da buluşmaya hazırlanırken biz de Murat Şevke’ye sorularımızı yönelttik.

“Ket”i yapmaya nasıl karar verdiniz?

Aslında uzun ve güçlü bir süreçti. En başında amacım İlah ile insan alakasını irdelemekti. Uzun bir vakit bu olguyu nasıl anlatırım diye düşündüm. Bunu anlatırken farklı bir lisan kullanmak zorunda olduğumun farkındaydım. Bunun sonucunda da “Ket”in ana teması olan “Tanrı mı insanı yarattı yoksa insan mı Tanrı’yı yarattı?” fikri üzerinden kusurlu insan ve İlah münasebetini metaforik bir anlatı olarak ele aldım.

Dünya basınından okuduğum bir haberden esinlenerek aktarmak istediğim temayı tabip ve onun yarattığı yapışık ikizler üzerinden anlatmak istedim. Yapışık ikizler sahnede bir birinci olacaktı ve bu yüzden vakit kaybetmeden kreatif takım ile çalışmalara başladık. Metni metaforik biçimde sahneye koymak uzun ve ağır bir prova sürecine götürdü bizi ancak günün sonunda seyircinin yarattığımız imgesel atmosferdeki tatmini buna değiyor.

“Ket”, sizin yazıp yönettiğiniz bir oyun. Bir oyunu tıpkı kişinin yazıp yönetmesinin avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Oyun müellifleri kendi yazdığı oyunları sahneleme basamağına geçirdiklerinde, farkında olmadan metne gerektiğinden çok sahip çıkma durumunu yaşayabiliyorlar. Sahneleme sürecinin daha farklı ilerlediğini ve bu işin kolektif oluşunu kıymetlendirmemiz gerektiğini düşünüyorum. Oyunu sahnelemeye karar verdiğimde muharrir kimliğimi bir kenara bırakarak hareket ettim ve kreatif grubun özgürce yaratım sürecine dahil olabileceği bir atmosferden yana hareket ettim. Gaye hepimizin oyuna hizmet ettiği, bu süreçte oyunu en üst noktaya getirecek kararları almaktı. Sürece dönüp baktığımda alınan kararların bize avantaj yarattığını söyleyebilirim.

‘YAPIŞIK İKİZLERİ SAHNEYE KOYMAK EPEYCE ZORDU’

Oyuncu takımı da yetenekli isimlerden oluşuyor. Nasıl bir ortaya geldiniz, oyunun ortaya çıkış sürecine dair bize neler anlatmak istersiniz?

Kreatif grup ile olan toplantılarımız bittikten sonra cast seçimi için düşünmeye başladık ve aklımızdaki isimler ile yapılan okuma provasında rolleri belirledik. Daha evvel örneği olmayan yapışık ikizleri sahneye koymak hayli zordu zira farklı bir çalışma disiplini geliştirmek gerekiyordu. Yalnızca bitişik yürümeleri değil, tıpkı vakitte o denli hissetmeleri bizim için çok kıymetliydi. Farklı teknik ve metotlar kullanarak pekiştirdik. Böylelikle inandırmanın güç olduğunu bildiğimiz seyirciyi sürecin sonunda, yapışık ikizler olan X ve Y için yardım etmek isteyen bir noktaya getirdik. Tabip karakteri ise sıradan hayatlarımızda karşılaşamayacağımız, daha doğrusu karşılaşmak istemeyeceğimiz bir kişiliğe sahip. Oyundan çıkan seyircinin, Hekim karakterini oynayan oyuncumuza karşı nefretinin devam ediyor oluşu ve Hekim her sahneye çıktığında seyircinin iç çekişi, karakteri yansıtabildiğimiz, oyuncuların da yaşatabildiği manasına geliyor.

Oyunun dekorları da dikkat cazip. Biraz da bundan bahsedelim mi?

Soyut Sahne olarak ismimizden de anlaşılacağı üzere, sahnede açıkça yer almak yerine gerecimizi metafor yaparak seyirciyi düşünmeye itmekten keyif alıyoruz. Uyuşmazlığı kullandığımızda da seyircide bıraktığımız farklı tesirler bizi besliyor. “Ket”, anlayışımızı anlatmak için elimizdeki büyük bir fırsattı ve biz de bunu her açıdan değerlendirdik. Tasarımcımız, dekor tasarımı ve kullandığı gereçler ile seyirciye hiç karşılaşmadığı bir yerde olduğunu sahneye atılan birinci adımda belirli etti. Yaşanılan ya da yaşanılacakların soğukluğunu görsel olarak da hissettirdi. Rejide, yalnızca yaratılan atmosferden değil, birebir vakitte dizaynın sahip olduğu alt metinlerden de faydalandım.

Dekorun izleyenlerde tesir bırakmasında, tüm ayrıntıların düşünülmüş oluşu ve yeniden yapışık ikizler üzere biricik oluşu kıymetli rol oynuyor. Tasarımcımızın çıktığı ana tema araştırmalarının sonucunda, dinlerin çoğunluğunda olan, İlah ve insan ortasındaki uçurum ortaya çıktı. İkisi asla tıpkı noktada buluşamazdı ve bu sebepler X ve Y’nin o anda bulunduğu Doktor’un ortamı, bir Tanrı’ya yakışacak derecede tekliğe sahip olurken, karakterlerin temas ettiği malzemeler de oyunda özel olarak tercih edildi. Böylede dekor, kostüm, ışık, ses ve kullandığımız tütsü kokusu dahi sahnede olanların gerçekliğinden kuşku ettirmedi.

TANRI İLE KUSURLU İNSANIN İLİŞKİSİ

“Ket”, çılgın bir bilim beşerinin kendisine bir “şey” yaratması üzerine konseyi. “Normal”in varlığını sürdürebilmesi için bir “öteki”ne mi muhtaçlığı var?

Yüzeyde Hekim ve onun birleştirdiği iki insanı görürken, derinlere indiğimizde öbür bir problem olan İlah ile kusurlu insanın bağlantısı çıkıyor karşımıza. Oyunun çıkış noktası olan “Aslında yaratan kim?” sorusu, oyunun finalinde bize çıkmazımızı çözüyor. Yani yüzeyde sizin tabirinizle olağan, bizimki ile Tabip olan karakter ile tekrar sizin tabiriniz ile öteki, bizim tabirimiz ile X-Y olan karakterler, derinde sonuca bizden evvel ulaşıyor ve yaratılanın yaratana gereksinim duyduğunu, Tanrı’nın ise hangi tarafta yer aldığını bize gösteriyor.

Birbirine dikilen iki bireyden biri otoriteye tabi olmayı seçerken başkası daima isyan ediyor. Lakin mutlak kurtuluş için bu iki farklı zihniyetin bir arada hareket etmeleri gerekiyor. Seçimlerden yeni çıktığımız şu günlerde bu fikir daha da değerli görünüyor, ne dersiniz?

Sahnede olanları açıkça anlatmaktansa, metaforla beslenip anlaşılması için düşünülmesi gereken bir anlayışa sahip Soyut Sahne. Bu da her izleyicide farklı bir tesir bırakıyor ve bilinçaltında olan fikirlere ilham olma hissi veriyor. Tatminlerimizden biri de bu alışılmış ki. O yüzden bu soruya açıkça yanıt vermek yerine, sizde bıraktığımız etkiyi kesemize atıyoruz.

Biraz da Soyut Sahne’den bahsedelim. “Ket” birinci oyun, sırada neler var?

Liste kalabalık, üretmek istediğimiz çok iş var. Yeni bir sürece listenin başındaki işi belirleyerek başladık. Dünyaca ünlü ve kıymetli bir müellifin hikayesini oyunlaştırıyorum şu anda. Türkiye’de daha evvel yapılmamış bir iş olacak. Yazma kademesi bittikten sonra kreatif grup toplantıları ve oyuncu seçmelerinin akabinde kısa müddette provalara başlayacağız. Son kelam olarak Soyut Sahne’yi bilmeyenler için açıklamak isterim, biz kimiz?

Biz, bütünleştiğimiz her yeri sahne sayan, eksiğini seyirci ile tamamlayan, günümüzde artık çok az şeyin içine dahil olabildiği kolektivizme inanan, bu şuurda çalışarak, grup arkadaşlarını rakip değil ortak görerek ilerleyen, sanat telaşını kaybetmeden sorgulayan, objektif tartıp eleştiren, bunu da en güzel ışıklar altında yapabilen taze bir topluluğuz. Çalıştığımız her bir oyun, bizi bütüne götüren modüllerden oluşurken, tamamlamak için uğraşıyor lakin bunun mümkün olmadığını da biliyoruz.

Seyircisiz olmaz! Sizi de yapbozun modülü olmaya davet ediyoruz.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ